sprawy rodzinne
Władza rodzicielska
Wasze dzieci pozostają aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską. Obejmuje ona w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowywania dziecka.
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, czyli zarówno Tobie, jaki matce dziecka.
Sąd opiekuńczy może:
- ograniczyć Ci władzę rodzicielską,
- orzec o zawieszeniu Twojej władzy rodzicielskiej,
- pozbawić Cię władzy rodzicielskiej.
Ograniczenie władzy rodzicielskiej może nastąpić w przypadku, gdy:
- Ty i matka dziecka nie jesteście małżeństwem,
- Ty i matka dziecka jesteście małżeństwem, lecz żyjecie w faktycznym rozłączeniu.
W przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej Twoje prawa i obowiązki względem dziecka są ograniczone w takim zakresie jak ustali to sąd. Możesz np. posiadać prawo do decydowania o sprawach dotyczących przyszłości dziecka, np. w jakiej szkole będzie się ono uczyło, czy wyjedzie na wakacje za granicę.
Zawieszenie władzy rodzicielskiej może nastąpić wówczas, gdy zachodzi przemijająca przeszkoda w jej wykonywaniu. Odbywanie kary pozbawienia wolności stanowi taką przeszkodę. Istota zawieszenia władzy rodzicielskiej polega na tym, że wynikające z niej prawa i obowiązki nie przestają wprawdzie istnieć, jednakże przez pewien czas nie mogą być wykonywane.
Ocena, czy przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej ma charakter przemijający, zależy od przewidywanego czasu jej trwania, który nie może być zbyt odległy.
Jeżeli przeszkoda ma trwać wiele lat, np. skazanie na wieloletnią karę pozbawienia wolności, należy uznać, że ma ona trwały charakter. Przeszkoda przemijająca - to taka, po ustaniu której jedno z rodziców wraca do niezmienionych stosunków w rodzinie. Jeśli natomiast stosunki te, w czasie przewidywanego powrotu po ustaniu przeszkody, ulegną zasadniczej zmianie, np. dlatego że dzieci małe staną się dorosłe, przeszkodę należy uznać za trwałą.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje wówczas, jeżeli:
- władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo
- rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub
- w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka.
Władzy rodzicielskiej mogą być pozbawieni rodzice lub tylko jedno z nich.
Skutkiem pozbawienia rodziców władzy rodzicielskiej jest utrata ogółu praw i obowiązków składających się na tę władzę, a na ich miejsce wchodzi opieka. Rodzice jednak nie tracą innych praw i obowiązków, jakie przysługują im względem dziecka z tytułu stosunku rodzicielskiego. Korzystają więc ze stanu cywilnego pochodzenia dziecka od nich, zachowują prawo do alimentów od dziecka, prawo dziedziczenia po nim. Dziecko również w takiej sytuacji zachowuje prawo do alimentacji oraz prawo do dziedziczenia po rodzicach. Mimo pozbawienia władzy rodzicielskiej, rodzice mają prawo do osobistej styczności z dzieckiem, chyba, że sąd opiekuńczy orzeknie zakaz.
Jeżeli masz orzeczone zawieszenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej, możesz starać się o jego uchylenie. Może to nastąpić wówczas, gdy ustała przyczyna zawieszenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej, np. jeśli odbyłeś karę pozbawienia wolności lub zostałeś warunkowo zwolniony z zakładu karnego. Pamiętaj, że najlepiej jest złożyć stosowny wniosek do sądu opiekuńczego, którym jest sąd rejonowy (wydział rodzinny i nieletnich) właściwy dla miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka.
Postępowanie w tej sprawie może być też wszczęte z urzędu. Od wniosku o przywrócenie władzy rodzicielskiej pobiera się opłatę w wysokości 40 zł.





